Þvottaefni – verð og gæði

Um daginn fór ég út í búð og ætlaði að kaupa þvottaefni. Eina þvottaefnið sem þar var í boði var Ariel svo ég keypti það. Það virtist frekar dýrt við fyrstu sýn en ég hafði engan samanburð í búðinni og tók það í staðinn fyrir að fara í aðra búð að finna annað. Þegar heim var komið gerði ég verðsamanburð og sá að ég hafði borgað tvöfalt meira fyrir þvottaefnið en ég borga venjulega fyrir engu síðri þvottaefni annarra framleiðenda. Ariel er eitt þeirra merkja sem selt er hærra verði í krafti sterkrar stöðu sinnar á markaðnum, án þess að verðmunurinn endurspegli endilega gæðamun. Álagning þessarar búðar hefur væntanlega líka verið há.

Þvottaefni fyrir fatnað eru misjöfn að verði og gæðum. Fólk er oft tilbúið að borga meira fyrir gæði. En spurningin er hvort Ariel er betra en ódýrari þvottaefni keppinauta. Hvað felst í því að vera betri? Góðir þvottaeiginleikar eru eflaust það mikilvægasta sem fólk gerir kröfu um ásamt verði. Aðrir þættir sem vert er að huga að eru umhverfisáhrif og áhrif á heilsu, t.d. forðast fólk þvottaefni sem það hefur ofnæmi fyrir.

Á stærri mörkuðum erlendis, s.s. í Þýskalandi, Bretlandi og Danmörku er hefð fyrir vöruprófunum, þar sem óháðir aðilar prófa vörur í sömu flokkum hver gegn annarri. Lítið er um slíkar prófanir á Íslandi, líklega vegna smæðar markaðarins, kannski helst að fjölmiðlar geri slíkar prófanir en þær eru sjaldnast markvissar eða staðlaðar á nokkurn hátt. Helst að prófaðir séu t.d. mismunandi jólabjórar af nokkrum álitsgjöfum og einkunnir gefnar. Þetta getur gefið vísbendingar fyrir neytendur en segir þó kannski mest um smekk álitsgjafanna, en minna um hvað hverjum og einum bjórunnanda úti í bæ kann að líka.

Vöruprófanir erlendis mæla gjarnan þá eiginleika sem neytendur gera kröfu um í hverjum vöruflokki fyrir sig. Fyrir þvottaefni geta þetta verið t.d. þvottaeiginleikar, verð og umhverfisáhrif. Fyrir hvern þátt er gefin einkunn og svo er reiknað meðaltal þáttanna til þess að fá heildareinkunn hverrar vöru.

Góðir valkostir í stað Ariel í íslenskum verslunum eru t.d.:

·         Milt þvottaefni frá Mjöll Frigg

o   mengar minna því það þarf ekki að flytja það til landsins

o   umhverfisvænt, án ilmefna og ofnæmisvaldandi efna

·         Neutral (ofnæmisprófað, lyktarlaust og umhverfisvænt)

Auglýsingar í sjónvarpi á borð við Mr. Proper með gljáfægðan skallann og glansandi gólf eða Vanish þar sem óhreinindin hverfa (rauðvín, hakk og spagettí, smurolía og hvaðeina hverfur úr hvítu buxunum!) hafa í gegnum tíðina verið helstu opinberu upplýsingar sem Íslendingar fá um þvottaefni. En það er ágætt að hugsa sig aðeins um og gera samanburð áður en maður gleypir við auglýsingaboðskap.

Plastpokar og aðrir valkostir

Plastpokar eru gjarnan notaðir undir vörur neytendur kaupa í verslunum, t.d. í matvörubúðum. Aukin umræða um umhverfisáhif plasts hefur orðið til þess að margir reyna nú að draga úr plastnotkun sinni, s.s. með því að nota margnota poka. Plast tekur óratíma að eyðast upp í náttúrunni og mengar m.a. hafið og lífríki þess. Einnota pokar úr pappa eru annnar valkostur en við framleiðslu þeirra þarf mjög mikið vatn og þeir skemmast yfirleitt hraðar en plastpokar.

Á hverju ári safnast 8 milljón tonn af plasti fyrir í hafinu. Plast tekur upp undir 500 ár að eyðast í náttúrunni og safnast því auðveldlega upp í sjó og á landi. Plastúrgangurinn sem fer í sjóinn getur endað í okkur, vegna örsmárra plastagna í fiskum og öðrum sjávardýrum, sem við síðan borðum.

Sumar verslanir leggja sitt af mörkum til þess að draga úr notkuninni. Aldi verslanakeðjan í Þýskalandi hefur nýlega tilkynnt að hún ætli að hætta alfarið að bjóða viðskiptavinum einnota poka undir vörur, það gildir bæði um poka úr plasti og pappa. Þess í stað geta viðskiptavinir Aldi notað fjölnota poka eða pappakassa undan vörum sem Aldi hafa fengið frá birgjum sínum. Breska verslanakeðjan Tesco hefur einnig tilkynnt að þeir muni hætt að bjóða upp á einnota poka í verslunum sínum frá og með næstu mánaðamótum og aðeins bjóða fjölnota poka, sem unnir eru úr 94% endurunnu plasti.